Na Fir Chlis

S e iongantas nàdarra a th' anns na Fir Chlis (ris an canar cuideachd the Northern Lights sa Bheurla), a bhios san adhar dhorch air an oidhche san Rìoghachd Aonaichte nas trice na thathas a' smaoineachadh.

S e taisbeanadh solais an adhair fhèin a th' ann. Tha iad cho mòr s gun toir iad tric leotha an adhar gu lèir aig tuath. S e moileciuilean gasa (ogsaidean is naitrigean) fo spionnadh mhìrean dealain sgaoilte ann am fànais le brùchdaidhean lùtha bhon ghrèin, bho àm gu àm, a th' anns na taisbeanaidhean sin.

S ann aig domhan-leud nas àirde na 65 puingean tuath as tric a chithear fir chlis. Ann an Alba s e seo na h-àiteachan as fhaide tuath a thuilleadh air Arcaibh is Sealtainn. Chan urrainn fàisneachd a dhèanamh air taisbeanaidhean fir chlis, ach tha iad a' nochdadh ann an cuairtean, tric a' ruighinn bàrr a h-uile 11 bliadhna no mar sin, agus s ann ainneamh a chithear iad ann am mìosan an t-samhraidh.

Eadhon ged nach fhaicear ach corra ghath, ruigidh iad àirde mhòr san adhar. Uaireannan bidh na gathan mòra uaine is dearg le ocsaidean aig na diofar àirdean san àile no s dòcha gorm naitrigein, air chrith san t-soilleireachd mar gum biodh iad crochte ann am bogha pasgach mar chùirtearan mòra san adhar. Bheir solas na gealaich, smùid reothaidh is diofar atharrachaidhean ràitheil buadh air na bun-dhathan sin.

Bidh taisbeanaidhean fir chlis a' nochdadh cruthan eile. Tha iad sin a' gabhail a-steach:

•  Boghan ioma-sheòrsach ; uaireannan bogha dùbailte, fìor chorra uair fear trìpilte

•  Boghan pasgach : uaireannan nathrachail, uaireannan mar chrudha-eich mòr

•  Brèideach: brèidean luaisgeanach solais mar sgòthan beaga a' dol air is dheth

•  Sròlach no lasrach :buinn chuilbh a' lasradh gu soilleir is a' gluasad gu luath air fiaradh

•  Boillsgeach ; bannan ruidheamach sholas a' gluasad suas bho fàire mar eas steallaireach a' dol an taobh ceàrr. Bidh seo a' nochdadh aig crìoch taisbeanaidh mar as trice.

back